Stil in mij

‘Zo stiiiiiiiiiiiiiiiiiil in mij’

Heen en weer, heen en weer. Je vrienden voor het leven slalommen zich een weg van balie naar balie. Paspoort, blik, zwaai, traan. Knuffel, woorden, zoen, lach. Koffers worden uitgepakt en weer ingepakt. Te zwaar, te groot. Te emotioneel, te mooi.

‘Zo stiiiiiiiiiiiiiiiil in mij’

Zittend op je koffer kijk je wat beduusd voor je uit. Daar gaan ze: de mensen die je nooit meer kwijt wil. Die mensen die met jou dit avontuur hebben beleefd. Mensen die veranderd zijn, hetzelfde zijn gebleven. Mensen die je beter kent dan ooit te voren en tegelijk anders kent dan je ooit dacht dat ze zouden zijn. Door poorten. Bliep, check. Bliep, home. Lees verder Stil in mij

Hoe groot is de gemeente?

Zondag worden vijf  jongeren gedoopt op hun eigen belijdenis. In deze moeilijk tijden voor de vrijzinnige kerken is dat al goed nieuws. Maar de doop vindt niet plaats in een traditionele gemeente; geen kerkenraad, geen leden. ‘Waar worden ze dan lid? Aan wie betalen ze dan geld? Wie brengt er bloemen als je ziek bent? Aan wie leg je verantwoording af?’

Gemeente

Het zijn allemaal legitieme vragen. Vragen die niet zozeer raken aan de kern van de zaak, maar wel aan de randzaken; de tradities. En aangezien de kerk aan elkaar hangt van tradities en rituelen is dit een zeker niet de onderschatten onderdeel van het geheel. De traditionele gemeente is een gemeente verbonden aan een plaats, een regio of een kring. Het is een groep mensen die dicht bij elkaar wonen en daarom automatisch dicht bij elkaar staan. Dat is het idee tenminste. Ze kijken naar elkaar om en zorgen voor elkaar. Ze houden elkaar in de gaten en komen samen in zusterkringen, tijdens koffieochtenden, maaltijden, lezingen en natuurlijk in de zondagse dienst. Ze zijn zo progressief en vrijdenkend die Doopsgezinden. Lees verder Hoe groot is de gemeente?

Hostie voor de ongelovige

“De FIFA is machtiger dan religie”, zijn de bizarre woorden van FIFA-president Joseph Blatter. Het lijkt de zoveelste wartaal van een onder vuur liggende oude man, maar de overeenkomsten tussen voetbal en religie zijn toch moeilijk te negeren.

Socioloog en oud-roeier Ruud Stokvis stelde het vorig jaar al: “Wat mensen niet meer vinden in een kerk, vinden ze in het stadion”. “Vorming, binding en zingeving is allemaal te vinden in de sport”. Die gedachte destilleerde Stokvis uit het werk van socioloog Émile Durkheim. Hij stelde al dat primitieve stammen samenkomen en feesten en daarbij opgaan in een groter geheel. “Religie en sociale rituelen hebben dezelfde oorsprong, net als apen en mensen dezelfde oorsprong hebben; het gaat in beide gevallen om verbondenheid en het behoren tot een groter geheel”. Hierbij komt voetbal het dichtste bij, omdat dit nou eenmaal de grootste sport van de wereld is. De invloed van voetballers als Christiano Ronaldo of Lionel Messi is tegenwoordig, in een seculiere Westerse samenleving, ook veel groter dan de invloed van Jezus. Hieraan merk je al dat Stokvis wel eens gelijk zou kunnen hebben. Lees verder Hostie voor de ongelovige

Hoe relevant is de waarheid?

Er is ophef ontstaan binnen de PKN. Dit heeft u allemaal kunnen volgen de laatste weken. Een predikant die de historische figuur van Jezus ontkent, dat kan natuurlijk niet. Bij de PKN is predikant Edward van der Kaaij niet langer welkom. De rekbaarheid en de rol van de PKN in deze discussie heeft u besproken gezien in de blog Hoe rekbaar is de PKN van Lucas van Heerikhuizen. Één aspect bleef in de discussie achterwege: is het relevant dat Jezus echt heeft bestaan?

Er was eens een dominee (niet Edward van der Kaaij) die het heel treffend omschreef: “de Bijbelverhalen zijn niet waar gebeurd, maar ze zijn wel waar”. En dat lijkt het belangrijkste aspect van die Bijbelverhalen. Natuurlijk heeft Jezus niet over water gelopen en natuurlijk gaat het water niet aan de kant als je dat zegt. Natuurlijk voedt je geen duizenden mensen van vijf broden en twee vissen. Het is allemaal niet waar gebeurd. Maar het is wel waar. De verhalen zitten vol symboliek. Het voeden van mensen kun je overdrachtelijk zien: ‘Als je deelt heb je altijd genoeg’ of ‘als je samen bent en een goed verhaal hoort ben je zowel lichamelijk als geestelijk gevoed en zit je altijd vol’. Kies er maar eentje. Lees verder Hoe relevant is de waarheid?

Alles is eindig, gelukkig wel

Op zijn woonboot aan ’t IJ denkt filosoof René Gude na over zijn geleefde leven. Terwijl zijn huis meedeint op de golven van langsvarende vrachtboten, speedboten en roeiboten weet de ‘Denker des Vaderlands’ het zeker: Wees tevreden met alles wat is gedaan en God zij dank is alles eindig, gelukkig wel. Hij blijft genadeloos positief en is ongekend kwetsbaar.

‘Als mensen naar het beeld van god geschapen zijn, zie je dat aan de wil.’
“Mensen, maar ook andere zaken, hebben bestaansrecht door eindigheid. Als er geen begin en geen einde is, zou je opgaan in het grote geheel en niet individualiseren. Wij hebben een soort wil, die uitgaat van het feit dat dat wat we doen blijft en dat het leven dat we leiden voor eeuwig is. We hebben een soort onmatige begeerte.
Er is een mooie uitspraak van Descartes: ‘Als mensen naar het beeld van god geschapen zijn, zie je dat aan de wil.’ Want de wil bij mensen is oneindig, terwijl het verstand, het leven en het voorstellingsvermogen beperkt zijn.” Lees verder Alles is eindig, gelukkig wel

Morgen zullen ze vrienden zijn

Het is ijzig koud. Ik duik nog dieper weg in mijn kraag en blaas in mijn handen, in de veronderstelling dat het iets zal helpen. Ik kom hier vaak. Al mijn hele leven. Tussen de flats, de winkels en de moskee staat enkel het politiebureau, het is vredig en rustig hier. Niet zoals in het nieuws, die van deze plek de hel op aarde maakt. Niet zoals de as van het kwaad in mijn optiek hoort te zijn. Ik loop langs de winkeltjes, langs de groepen jongeren en langs het klimrek. De jongeren doen niets, ze praten wat en ze lopen wat rond.

Het is donker, begin van de avond en ik loop naar huis, tenminste, de plek die ik al mijn hele leven zo noem, mijn tweede huis, zolang mijn opa en oma er wonen. Ik blijf even staan als ik schrik van een onverstaanbare vloek. Ik zie een jongetje een winkel uit rennen, zijn handen vol met brood en zijn zakken vol met fruit. De man van de winkel roept wat maar laat het zitten, alleen een minzame lach verschijnt om zijn lippen. Ik begrijp het niet, maar het tafereel intrigeert me. Ik blijf even verward staan…. Lees verder Morgen zullen ze vrienden zijn

Niets is heiliger dan een lege kerk

Zijlstra groeide op naast de kerk in Oosterland op Wieringen om na een leven als visser op de Noordzee aan land te gaan om liederen te gaan schrijven. Zijn muze achterna. Nu woont hij weer naast een kerk, in Durgerdam, met dominee en theologe Hanna van Dorssen en werkt hij aan z’n nieuwe album ‘Geen Krimp’ waar overigens bijna alle liedjes nog van geschreven moeten worden.

U heeft in de ‘Preek van de leek’ uw liedje ‘Breek’ “haast een gebed” genoemd. Waarom bijna? Waarom niet helemaal?
Dat is een goeie. Ik kan alleen zeggen dat het niet als gebed geschreven is. Ik wilde iets schrijven wat omgekeerd ook weer waar was… Je legt iets van wanhoop neer en krijgt er iets op een mystieke manier voor terug. Dat heeft voor mij absoluut iets met bidden te maken. Het helpt natuurlijk geen reet als je iets uitschreeuwt, maar toch klaart het op… ‘voor de schepen die verbranden, voor het schip dat nooit zal stranden’, er is iets omkeerbaars blijkbaar, dat is haast een gebed. ‘Suzanne’ van Leonard Cohen is er ook zo een. De Nederlandse vertaling is briljant en had ik geschreven willen hebben, omdat het bijna religieus is. Bijna…. net als dat ‘Breek’ bijna een gebed is. En voor ‘Hallelujah’ van Cohen geldt dat ook. Lees verder Niets is heiliger dan een lege kerk