Sacralization of Culture

Kunst en geld. Het is een moeizaam huwelijk. Bepaalde kunst is heel duur en hangt in het MoMA in New York en andere kunst hangt in een galerie in Gouda. Niemand vindt dat raar. Zelfs mensen die het werk in Gouda mooier vinden dan het werk in het MoMA begrijpen waarom ze hangen waar ze hangen of staan waar ze staan. Hoe werkt kunst en geld samen?

De Amerikaanse econoom William Grampp besteedt veel aandacht aan de economische waarde van kunst en kunstwerken. Interessant zijn zijn uitspraken over wat er nu eigenlijk in de economische waarde van een kunstwerk weergegeven is. Niet alleen stelt hij dat schaarste geld oplevert en dat kunst schaars is en daarom duur, maar ook stelt hij: “The satisfaction we get from anything we only get at a cost. The cost is not only the price paid for the object. It is also what we must do or have done in order to understand, apprehend, enjoy, or appreciate it; and that cost is the consequence of what we have learned, have experienced, and have worked to achieve. It is our accumulated investement in taste.” De prijs van een kunstwerk wordt bepaald door een eigen investering in smaak. Lees verder Sacralization of Culture

Verhaal

Het was laat. De lucht gaf aan dat het bedtijd was, maar de stad dacht hier duidelijk anders over. Deze stad die eigenlijk overal anders over dacht. Het was zo’n moment van de nacht dat je er serieus over nadacht om het slapen maar te schrappen voor deze keer.

Het was uitgestorven op de trappen. Ook in deze stad waren er dus nog rustige plekken. Boven was het donker, maar prachtig…
Ik keek uit over verleden en heden, over de rivier zonder einde en begin, alsof het altijd zo zou zijn. De lichtjes van de stad als bewijs dat er nog iets leefde daar beneden. Lees verder Verhaal

Zelfs de kunst is stil

We willen het niet zien. We willen er niet meer naar kijken. We hebben hem gezien. De foto der foto’s. Onze ogen en gedachten zijn er niet van af te houden. We willen het niet meer zien. Een in de knop gebroken leven. Daar ligt ons geweten. Maar we willen en kunnen er niet meer naar kijken. Ogen dicht en proberen te verwerken. Alles is donker en alles is stil. Zelfs de kunst is stil.

Daar op het strand ligt alles wat we haten en liefhebben. De reden voor ons verdriet, de motivatie voor alles wat we doen. Daar ligt de onschuld en de schuld van al onze problemen. Daar ligt een klein mensje met een heel leven voor zich en een gelukszoeker. Daar ligt de inspiratie voor de prachtigste medemenselijkheid en de rode lap op een stier die politiek heet. Daar ligt vrede en oorlog. Daar ligt rust en blinde paniek. Daar ligt hoop en vrees. Lees verder Zelfs de kunst is stil

Dramaturgie van de vrede

‘De hel, dat zijn de anderen’. Garcin schuifelt op zijn stoel. ‘Dat heeft niks met mij te maken, ik weet van niks’. Estragon bedekt zijn oren. Hij wil het niet horen. Hij wil het niet weten. Waar wachten ze eigenlijk op? ‘Je bent net zo goed een beul voor mij als ik voor jou’, valt Inés hem in de reden. ‘Niets is alleen de ander, Vladimir’. ‘Wie is Vladimir nou weer?’, vraagt Garcin zich af. ‘Dat ben jij toch, Estelle?’

Estragon zwijgt. Vladimir: ‘Zal ik een touw pakken.’ ‘Waarom zou je dat doen, Ines?, vraagt Pozzo. ‘We moeten toch wachten’, antwoordt Garcin. Lees verder Dramaturgie van de vrede

Stil in mij

‘Zo stiiiiiiiiiiiiiiiiiil in mij’

Heen en weer, heen en weer. Je vrienden voor het leven slalommen zich een weg van balie naar balie. Paspoort, blik, zwaai, traan. Knuffel, woorden, zoen, lach. Koffers worden uitgepakt en weer ingepakt. Te zwaar, te groot. Te emotioneel, te mooi.

‘Zo stiiiiiiiiiiiiiiiil in mij’

Zittend op je koffer kijk je wat beduusd voor je uit. Daar gaan ze: de mensen die je nooit meer kwijt wil. Die mensen die met jou dit avontuur hebben beleefd. Mensen die veranderd zijn, hetzelfde zijn gebleven. Mensen die je beter kent dan ooit te voren en tegelijk anders kent dan je ooit dacht dat ze zouden zijn. Door poorten. Bliep, check. Bliep, home. Lees verder Stil in mij

Alle kunst is opstandigheid tegen het lot van de mens

Alle kunst is opstandigheid tegen het lot van de mens.’ Dat schreef politicus André Malraux. Kunst is dat wat het leven analyseert, bekritiseert, bejubelt en beweent. Opstandigheid in de kunst.

Kunst is soms groter dan wapens en brengt soms meer mensen op de been dan welke grote leider dan ook. Het leidt tot groot protest en tot klein leed. Het kan leiden tot vallende regimes en tot grote omwentelingen. Soms kan het leiden tot ‘not-in-my-backyard-gedrag’: we worden opstandig tot de controverse uit het zicht is, om ons vervolgens weer tevreden in ons eigen huis terug te trekken. Kunst is een middel voor protest. Kunst maakt je opstandig, en ook strijdbaar. Lees verder Alle kunst is opstandigheid tegen het lot van de mens

Hoe relevant is de waarheid?

Er is ophef ontstaan binnen de PKN. Dit heeft u allemaal kunnen volgen de laatste weken. Een predikant die de historische figuur van Jezus ontkent, dat kan natuurlijk niet. Bij de PKN is predikant Edward van der Kaaij niet langer welkom. De rekbaarheid en de rol van de PKN in deze discussie heeft u besproken gezien in de blog Hoe rekbaar is de PKN van Lucas van Heerikhuizen. Één aspect bleef in de discussie achterwege: is het relevant dat Jezus echt heeft bestaan?

Er was eens een dominee (niet Edward van der Kaaij) die het heel treffend omschreef: “de Bijbelverhalen zijn niet waar gebeurd, maar ze zijn wel waar”. En dat lijkt het belangrijkste aspect van die Bijbelverhalen. Natuurlijk heeft Jezus niet over water gelopen en natuurlijk gaat het water niet aan de kant als je dat zegt. Natuurlijk voedt je geen duizenden mensen van vijf broden en twee vissen. Het is allemaal niet waar gebeurd. Maar het is wel waar. De verhalen zitten vol symboliek. Het voeden van mensen kun je overdrachtelijk zien: ‘Als je deelt heb je altijd genoeg’ of ‘als je samen bent en een goed verhaal hoort ben je zowel lichamelijk als geestelijk gevoed en zit je altijd vol’. Kies er maar eentje. Lees verder Hoe relevant is de waarheid?

Morgen zullen ze vrienden zijn

Het is ijzig koud. Ik duik nog dieper weg in mijn kraag en blaas in mijn handen, in de veronderstelling dat het iets zal helpen. Ik kom hier vaak. Al mijn hele leven. Tussen de flats, de winkels en de moskee staat enkel het politiebureau, het is vredig en rustig hier. Niet zoals in het nieuws, die van deze plek de hel op aarde maakt. Niet zoals de as van het kwaad in mijn optiek hoort te zijn. Ik loop langs de winkeltjes, langs de groepen jongeren en langs het klimrek. De jongeren doen niets, ze praten wat en ze lopen wat rond.

Het is donker, begin van de avond en ik loop naar huis, tenminste, de plek die ik al mijn hele leven zo noem, mijn tweede huis, zolang mijn opa en oma er wonen. Ik blijf even staan als ik schrik van een onverstaanbare vloek. Ik zie een jongetje een winkel uit rennen, zijn handen vol met brood en zijn zakken vol met fruit. De man van de winkel roept wat maar laat het zitten, alleen een minzame lach verschijnt om zijn lippen. Ik begrijp het niet, maar het tafereel intrigeert me. Ik blijf even verward staan…. Lees verder Morgen zullen ze vrienden zijn

Boedapester Hitte

Het is juni en heel erg heet. Even buiten de stad stopt een bus. Niemand haalt het is zijn hoofd uit te stappen, maar wij wel. Het is niet te harden. Een heuveltop zonder beschutting. In de volle zon zie je het gras roken. Krekels maken het compleet met hun geluid. Vakantie-in-Frankrijk-gevoel op een heuvel even buiten Boedapest. Deze plek doet wat luguber aan. Er is niemand behalve wij.

Even blijf ik staan kijken naar de vertrekkende bus die een spoor van stof achter laat. De stofdeeltjes dempen de zon net genoeg om de Donau te kunnen zien liggen beneden aan de overkant van de weg in het dal. Het beeld van een wereldstad, nog niet ontdekt door West-Europese toeristen, is geweldig. Maar voor hoe lang nog? Wat heeft deze stad mij gegeven de afgelopen dagen? Architectonische tegenstrijdigheden zoals alleen hier mogelijk zijn en levenslange tragedies die je voelt bij elke stap. Lees verder Boedapester Hitte

Niets is heiliger dan een lege kerk

Zijlstra groeide op naast de kerk in Oosterland op Wieringen om na een leven als visser op de Noordzee aan land te gaan om liederen te gaan schrijven. Zijn muze achterna. Nu woont hij weer naast een kerk, in Durgerdam, met dominee en theologe Hanna van Dorssen en werkt hij aan z’n nieuwe album ‘Geen Krimp’ waar overigens bijna alle liedjes nog van geschreven moeten worden.

U heeft in de ‘Preek van de leek’ uw liedje ‘Breek’ “haast een gebed” genoemd. Waarom bijna? Waarom niet helemaal?
Dat is een goeie. Ik kan alleen zeggen dat het niet als gebed geschreven is. Ik wilde iets schrijven wat omgekeerd ook weer waar was… Je legt iets van wanhoop neer en krijgt er iets op een mystieke manier voor terug. Dat heeft voor mij absoluut iets met bidden te maken. Het helpt natuurlijk geen reet als je iets uitschreeuwt, maar toch klaart het op… ‘voor de schepen die verbranden, voor het schip dat nooit zal stranden’, er is iets omkeerbaars blijkbaar, dat is haast een gebed. ‘Suzanne’ van Leonard Cohen is er ook zo een. De Nederlandse vertaling is briljant en had ik geschreven willen hebben, omdat het bijna religieus is. Bijna…. net als dat ‘Breek’ bijna een gebed is. En voor ‘Hallelujah’ van Cohen geldt dat ook. Lees verder Niets is heiliger dan een lege kerk